onsdag 31. desember 2014

Pepperkakeboompje

Onze kerstboom versieren wij altijd naast de gebruikelijke kerstdecoraties met iets om te snoepen. In Nederland waren dat kerstkransjes van chocolade. Zo sluiten we aan bij de oorspronkelijke traditie om de kerstboom te versieren met symbolen van vruchtbaarheid. In vroeger tijden werden appeltjes in de kerstboom gehangen (de voorlopers van de kerstbal) en kleine puntzakjes waarin een toffee paste. In Noorwegen zijn er geen kerstkransjes van chocolade, dus moeten we zelf wat bedenken. De keuze viel op een van de meest bekende koekjes: pepperkaker. Daar zouden we gaatjes in maken om de koekjes in de kerstboom te hangen. Zo gezegd, zo gedaan. De koekjes vielen echter een stuk groter uit en de takken van de kerstboom bogen helemaal door. We hebben ze toen maar opgehangen in een ander boompje, gemaakt van staal. Nu hebben we twee "kerstbomen" in huis!

Hier is het recept voor Noorse pepperkaker:
* 150 gr boter
* 1 dl stroop
* 2 dl suiker
* 2 dl room
* 1/2 theelepel gemalen kruidnagel
* 1/2 theelepel gemberpoeder
* 1/2 theelepel gemalen peper
* 2 kleine eetlepels kaneel
* 450 gr zelfrijzend bakmeel of 450 gr bloem met 2 theelepels bakpoeder
* vormpjes, zoals hartjes, mannetjes, vrouwtjes, sterren en kerstboompjes

Meng de boter, stroop en suiker in een pan. Verwarm de pan op het fornuis tot de suiker gesmolten is. Neem de pan van het vuur en laat het iets afkoelen. Roer er de room, kruiden, meel en bakpoeder doorheen tot een glad deeg. Zet het een nacht in de koelkast. Laat het deeg een beetje op kamertemperatuur komen. Kneed het deeg op een met meel bestrooide tafel en rol het uit met de deegroller tot het ongeveer 3 mm dik is. Steek met vormpjes figuurtjes uit het deeg en bak ze in 9 minuten goudbruin in een voorverwamde oven op 180 graden Celsius. Haal de koekjes uit de oven en laat ze afkoelen op een rooster. Versier de koekjes eventueel met suikerglazuur.





tirsdag 30. desember 2014

Geslaagd experiment: zelfgemaakte bessenlikeur

Inmiddels heb ik tientallen potten rode bessenjam gemaakt. Het werd tijd om mijn horizon te verleggen. Op internet vond ik een recept om rode bessenlikeur te maken. Ik was wel in voor een experiment. Er werd een weckpot gevuld met wodka, rode bessen, suiker en een vanillestokje. Het moest zes weken in de koelkast staan en elke week even geschudt worden. Ik had het zo uitgemikt dat de likeur vlak voor kerst klaar zou zijn. De likeur heeft een prachtige helderrode kerstkleur. Met spanning werd het eerste glaasje ingeschonken. Meteen bij het eerste nipje kon geconstateerd worden dat het experiment geslaagd is: het is heerlijk! Als je er een glaasje van op hebt, zijn je wangen net zo rood als de likeur!

Het recept voor de rode bessenlikeur vond ik op de website van De groene prinses: Rodebessen-vanillelikeur.

søndag 28. desember 2014

Zelfgemaakte kerstkaarten, een afweging

Dit jaar hoefde ik niet lang na te denken over wat voor kerstkaarten ik zou maken. De kaarten moesten redelijk milieuverantwoord zijn al is een kerstkaart dat op zichzelf niet. Ik had nog een stuk of 30 kerststerretjes gemaakt van stro. Ik kocht een paar setjes met ivoorkleurige kaarten, inlegvelletjes en enveloppen. Op elke kaart plakte ik in de bovenhoek een sterretje. Eerst wilde ik alleen liggende kaarten maken, maar per ongeluk had ik een aantal kaarten verkeerd voor me liggen en kwamen de sterretjes in een andere hoek terecht. Geen probleem, als staande kaart kwamen ze ook tot hun recht. Met een goudkleurige fineliner schreef ik de teksten. Binnen twee avonden was ik klaar en ik was er dik tevreden mee.

Het milieu is niet gebaat met de kerstkaarten. Veel mensen gooien de kaarten weg en het versturen van de kaarten is een enorme belasting voor het milieu. Dat is zeker zo nu we in Noorwegen wonen en elk jaar een lading kerstkaarten naar het buitenland (lees: Nederland) zenden. Daarom hebben we dit jaar het aantal kerstkaarten drastisch teruggebracht. Desondanks bleef mijn geweten knagen. Ik vroeg me af waarom ik het zo moeilijk vind om afstand te doen van de kerstkaarten.

We sturen kerstkaarten omdat we het een fijne traditie vinden om familie en vrienden een persoonlijke kerstwens te sturen. Zelf stel ik het enorm op prijs om kerstkaarten te ontvangen, vooral als ze zelfgemaakt zijn. We hebben overwogen om een mail te sturen, maar dat vinden we niet zo persoonlijk als een kaartje. De kerstkaarten zijn voor ons een belangrijk deel van onze kerstbeleving: het is de tijd waarin we wat meer stilstaan bij elkaar. Kerst is de enige periode van het jaar waarin we zoveel kaarten versturen.  Door de kaarten te versturen dragen we een steentje bij aan de economie waaronder de werkgelegenheid van postbezorgers. Al het bovenstaande bij elkaar afwegend is de balans doorgeslagen in het voordeel van de kerstkaart. Volgend jaar maken we een nieuwe afweging.


lørdag 27. desember 2014

Zomaar een zondag

Het is zondag 7 december 2014. We hebben afsproken met vrienden bij een sfeervol cafeetje in het openluchtmuseum in ons dorp. Het is kerstmarkt* en de roodgeverfde houten arbeidershuisjes zien er schilderachtig uit. Binnen in het café is het lekker warm. Tot onze verrassing treedt Bernt Solvoll op, een lokale musicus.** Het is een schitterend solo-optreden met zijn prachtige warme stem en mooie gitaarspel. Hij speelt liedjes van zijn laatst uitgekomen CD, een verzameling van liedjes die hij door de jaren heen heeft geschreven. Het gaat over Ulefoss, Lanna (de buurt waar hij opgegroeid is), het Telemarkkanaal, het leven, de dood en de liefde. Wat een cadeau om dit op een gewone zondag mee te maken. Dank aan vriendin Ellis die het idee had om op die dag daar af te spreken!

Fragmenten van de liedjes van Bernt Solvolls laatste CD zijn te beluisteren op You Tube: Lannagutt.

* Op de kerstmarkt waren Aleid en Henk van Solvik Mat aanwezig, lees het blog: Kerst, inmiddels.
** Lees het blog: Country muziek uit Nome.

Det er søndag 7. desember 2014. Vi har avtalt å treffe venner på en stemningsfull kafe på bygdetunet i bygda vår. Det er julemarked og de rødmalte arbeiderhusene ser malerisk ut. Inne i kafeen er det deilig varm. Til vår overraskelse opptrer Bernt Solvoll, en lokal musiker. Det er en kjempeflott solo-forestilling med hans varme stemme og flotte gitarspill. Han spiller sanger fra sin siste CD, en samling av sanger som han har skrevet gjennom årene. Det handler om Ulefoss, Lanna (grenda hvor han har vokst opp), Telemarkskanalen, livet, døden og kjærligheten. Det er en ren gave at vi kan få bli med på dette på en vanlig søndag. Takk til venninne Ellis som hadde ideen til å møtes akkurat der og da!

Du kan høre på sanger fra Bernt Solvolls siste CD på You Tube: Lannagutt.