søndag 31. mars 2013

Pasen in Noorwegen

Pasen in Noorwegen heeft een aantal markante overeenkomsten met de viering van kerst in dit land: het staat bol van tradities, het heeft weinig meer met het geloof te maken en het draait vooral om vakantie en ontspanning. De officiële vrije dagen zijn Witte donderdag (Skjærtorsdag), Goede vrijdag (Langfredag), 1e en 2e paasdag (die altijd op zondag en maandag vallen). Vrijwel alle Noren nemen dan ook de maandag, dinsdag en woensdag voorafgaand aan de paasdagen vrij. Op die manier hebben ze een vakantie van 10 dagen. Ook de schoolkinderen hebben vrij, dat is voor het hele land gelijk.

De ideale paasvakantie brengen de Noren door in hun hutje in de bergen. Aan het begin en einde van de paasweek zijn er files op de hoofdwegen met volgestouwde auto's met skiboxen op het dak. De supermarkten in de kleine bergdorpjes draaien topwinsten in deze tijd van het jaar. De vakantie staat in het teken van wintersport: langlaufen met het hele gezin, waarbij er onderweg lange pauzes worden gehouden waarbij een kampvuurtje wordt gemaakt of een wegwerpgrill wordt gebruikt om worstjes te grillen. De worstjes worden rijkelijk besmeerd met ketchup en mosterd, en gegeten met lomper (aardappelpannekoekjes). Ook sinaasappels voor de broodnodige vitamines zijn traditioneel turmat (voedsel voor onderweg), en chocolade.

In de hut of thuis wordt de tijd doorgebracht met quizspelletjes waarbij de spelers worden getest op hun feitenkennis op het gebied van sport, politiek, flora en fauna, aardrijkskunde, geschiedenis en wat al niet meer. Ook het lezen van krimbøker (misdaadromans) is een favouriete tijdsbesteding. Er wordt gesnoept van het zogenaamde påskegodt (paassnoepgoed), met name chocolade en marsepein, het liefst opgediend in een vrolijk versierd papieren paasei.

Een aantal Noren gebruikt de Pasen net als veel Nederlanders om te winkelen. Hiervoor reizen ze massaal af naar de grote Zweedse winkelcentra, net over de Noorse grens, die speciaal zijn ingericht op het ontvangen van grote groepen Noren. Het gaat om het goedkoop inslaan van grote hoeveelheden drank, tabak en vleeswaren. Vakantie is voor veel Noren ook een goede aanleiding om een stuk in hun kraag te drinken. De politie in Strömstad (Zweden) heeft deze pasen al 30 Noren in de cel laten ontnuchteren, uitzonderlijk weinig dit jaar.

In ons deel van Noorwegen is het traditioneel mooi weer rond Pasen: strakke blauwe luchten en veel zon. Ook dit jaar kunnen we daar volop van genieten. De nachttemperaturen zijn niet meer zo heel laag en de zon staat 's ochtends al vroeg aan de hemel. Tussen 12.00 en 14.00 uur hebben we temperaturen van meer dan 10 graden Celsius. De sneeuw smelt en elke dag zien we nieuwe tekens dat de lente gaat beginnen: de eerste merel in de tuin, een geelgors die baddert in een plasje smeltwater, een grasrand die onder de sneeuw vandaan komt. Over een aantal wegen kunnen we al weer wandelen. Het is heerlijk om de zon op onze huid te voelen, "vaste grond" onder de voeten te hebben en om te bewegen. We rusten lekker uit en maken plannen voor ons huis. Vanmiddag gaan we gezellig worstjes grillen met een aantal Nederlandse vrienden en bekenden.

We wensen iedereen goede Paasdagen toe!

Påske i Norge

Påskefeiringen i Norge har noen spesielle likheter med julefeiringen her i landet: det er stinn av mange tradisjoner, det har ikke lenger så mye å gjøre med religion og det dreier seg særlig om ferie og avslapping. Helligdagene er Skjærtorsdag, Langfredag og første og andre Påskedag. Nesten alle nordmenn tar derfor fri den mandagen, tirsdagen og onsdagen før påskedagene. På denne måten har de en ferie på 10 dager. Også skolebarna har fri, det gjelder for hele landet.

Drømmepåsken tilbringer nordmennene i hytta på fjellet. På begynnelsen og slutten av påskeuka er det bilkø på hovedvegene med proppfulle biler med skibokser på taket. Matbutikkene i fjellbygder går med store overskudd på denne tida. Ferien har vinteridrett som tema: skiturer med hele familien og lange pauser underveis hvor det lages bål eller brukes engangsgrill for å grille pølser. Pølsene smøres rikelig med ketchup og sennep, og spises med lomper (en pannekake som er laget av poteter). Også  appelsiner for de nødvendige vitaminene er tradisjonell turmat, samt sjokolade.

På hytta eller hjemme brukes tida med å spille quiz hvor spillere blir testet på deres faktakunnskaper om idrett, politikk, flora og fauna, geografi, historie, og hva som helst. Også det å lese krimbøker er en favoritt måte å bruke tiden på. Man småspiser mye av det såkalte påskegodt, særlig sjokolade og marsipan, som helst serveres i fargerike, dekorerte påskeegg i papp. 

Noen nordmenn bruker påske i likhet med nederlendere til å handle. De reiser til de store svenske handlesentrene, like ved norskegrensa, som er bygd spesielt for å ta imot store grupper nordmenn. Det dreier seg om å handle billig store mengder av alkohol, tobakk og kjøttvarer. Ferie er også en god anledning for mange nordmenn for å drikke seg snyden full. Politiet i Strömstad (Sverige) har allerede satt 30 nordmenn i fyllearrest. Likevel er det færre enn vanlig.

I vår del av Norge er det tradisjonell godt påskevær: blå himmel og masse sol. Også i år kan vi nyte det godt. Nattemperaturene er ikke så veldig lave lenger og sola står tidlig høgt på himmelen. Mellom klokka 12.00 og 14.00 har vi temperaturer på over 10 grad Celsius. Snøen smelter og hver dag ser vi tegn som tyder på at våren kommer: den første svarttrosten i hagen, en gulspurv som tar seg et bad i en liten pytt med smeltevann, en gresskant som dukker opp under den smeltende snøen. Vi kan allerede gå oss en tur på noen veger. Det er deilig å føle sola på huden vår, å ha "fast grunn" under føttene og å mosjonere. Vi hviler ut og legger planer for huset vårt. I ettermiddag skal vi ha det hyggelig og grille pølser med noen nederlandske venner og bekjenter. 

Vi ønsker alle en riktig god påske!

Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar