søndag 31. mars 2013

Pasen in Noorwegen

Pasen in Noorwegen heeft een aantal markante overeenkomsten met de viering van kerst in dit land: het staat bol van tradities, het heeft weinig meer met het geloof te maken en het draait vooral om vakantie en ontspanning. De officiële vrije dagen zijn Witte donderdag (Skjærtorsdag), Goede vrijdag (Langfredag), 1e en 2e paasdag (die altijd op zondag en maandag vallen). Vrijwel alle Noren nemen dan ook de maandag, dinsdag en woensdag voorafgaand aan de paasdagen vrij. Op die manier hebben ze een vakantie van 10 dagen. Ook de schoolkinderen hebben vrij, dat is voor het hele land gelijk.

De ideale paasvakantie brengen de Noren door in hun hutje in de bergen. Aan het begin en einde van de paasweek zijn er files op de hoofdwegen met volgestouwde auto's met skiboxen op het dak. De supermarkten in de kleine bergdorpjes draaien topwinsten in deze tijd van het jaar. De vakantie staat in het teken van wintersport: langlaufen met het hele gezin, waarbij er onderweg lange pauzes worden gehouden waarbij een kampvuurtje wordt gemaakt of een wegwerpgrill wordt gebruikt om worstjes te grillen. De worstjes worden rijkelijk besmeerd met ketchup en mosterd, en gegeten met lomper (aardappelpannekoekjes). Ook sinaasappels voor de broodnodige vitamines zijn traditioneel turmat (voedsel voor onderweg), en chocolade.

In de hut of thuis wordt de tijd doorgebracht met quizspelletjes waarbij de spelers worden getest op hun feitenkennis op het gebied van sport, politiek, flora en fauna, aardrijkskunde, geschiedenis en wat al niet meer. Ook het lezen van krimbøker (misdaadromans) is een favouriete tijdsbesteding. Er wordt gesnoept van het zogenaamde påskegodt (paassnoepgoed), met name chocolade en marsepein, het liefst opgediend in een vrolijk versierd papieren paasei.

Een aantal Noren gebruikt de Pasen net als veel Nederlanders om te winkelen. Hiervoor reizen ze massaal af naar de grote Zweedse winkelcentra, net over de Noorse grens, die speciaal zijn ingericht op het ontvangen van grote groepen Noren. Het gaat om het goedkoop inslaan van grote hoeveelheden drank, tabak en vleeswaren. Vakantie is voor veel Noren ook een goede aanleiding om een stuk in hun kraag te drinken. De politie in Strömstad (Zweden) heeft deze pasen al 30 Noren in de cel laten ontnuchteren, uitzonderlijk weinig dit jaar.

In ons deel van Noorwegen is het traditioneel mooi weer rond Pasen: strakke blauwe luchten en veel zon. Ook dit jaar kunnen we daar volop van genieten. De nachttemperaturen zijn niet meer zo heel laag en de zon staat 's ochtends al vroeg aan de hemel. Tussen 12.00 en 14.00 uur hebben we temperaturen van meer dan 10 graden Celsius. De sneeuw smelt en elke dag zien we nieuwe tekens dat de lente gaat beginnen: de eerste merel in de tuin, een geelgors die baddert in een plasje smeltwater, een grasrand die onder de sneeuw vandaan komt. Over een aantal wegen kunnen we al weer wandelen. Het is heerlijk om de zon op onze huid te voelen, "vaste grond" onder de voeten te hebben en om te bewegen. We rusten lekker uit en maken plannen voor ons huis. Vanmiddag gaan we gezellig worstjes grillen met een aantal Nederlandse vrienden en bekenden.

We wensen iedereen goede Paasdagen toe!

Påske i Norge

Påskefeiringen i Norge har noen spesielle likheter med julefeiringen her i landet: det er stinn av mange tradisjoner, det har ikke lenger så mye å gjøre med religion og det dreier seg særlig om ferie og avslapping. Helligdagene er Skjærtorsdag, Langfredag og første og andre Påskedag. Nesten alle nordmenn tar derfor fri den mandagen, tirsdagen og onsdagen før påskedagene. På denne måten har de en ferie på 10 dager. Også skolebarna har fri, det gjelder for hele landet.

Drømmepåsken tilbringer nordmennene i hytta på fjellet. På begynnelsen og slutten av påskeuka er det bilkø på hovedvegene med proppfulle biler med skibokser på taket. Matbutikkene i fjellbygder går med store overskudd på denne tida. Ferien har vinteridrett som tema: skiturer med hele familien og lange pauser underveis hvor det lages bål eller brukes engangsgrill for å grille pølser. Pølsene smøres rikelig med ketchup og sennep, og spises med lomper (en pannekake som er laget av poteter). Også  appelsiner for de nødvendige vitaminene er tradisjonell turmat, samt sjokolade.

På hytta eller hjemme brukes tida med å spille quiz hvor spillere blir testet på deres faktakunnskaper om idrett, politikk, flora og fauna, geografi, historie, og hva som helst. Også det å lese krimbøker er en favoritt måte å bruke tiden på. Man småspiser mye av det såkalte påskegodt, særlig sjokolade og marsipan, som helst serveres i fargerike, dekorerte påskeegg i papp. 

Noen nordmenn bruker påske i likhet med nederlendere til å handle. De reiser til de store svenske handlesentrene, like ved norskegrensa, som er bygd spesielt for å ta imot store grupper nordmenn. Det dreier seg om å handle billig store mengder av alkohol, tobakk og kjøttvarer. Ferie er også en god anledning for mange nordmenn for å drikke seg snyden full. Politiet i Strömstad (Sverige) har allerede satt 30 nordmenn i fyllearrest. Likevel er det færre enn vanlig.

I vår del av Norge er det tradisjonell godt påskevær: blå himmel og masse sol. Også i år kan vi nyte det godt. Nattemperaturene er ikke så veldig lave lenger og sola står tidlig høgt på himmelen. Mellom klokka 12.00 og 14.00 har vi temperaturer på over 10 grad Celsius. Snøen smelter og hver dag ser vi tegn som tyder på at våren kommer: den første svarttrosten i hagen, en gulspurv som tar seg et bad i en liten pytt med smeltevann, en gresskant som dukker opp under den smeltende snøen. Vi kan allerede gå oss en tur på noen veger. Det er deilig å føle sola på huden vår, å ha "fast grunn" under føttene og å mosjonere. Vi hviler ut og legger planer for huset vårt. I ettermiddag skal vi ha det hyggelig og grille pølser med noen nederlandske venner og bekjenter. 

Vi ønsker alle en riktig god påske!

mandag 18. mars 2013

Nog een lekker Quorn-recept

Al eerder schreef ik over hoe je met Quorn heel eenvoudig een vegetarische maaltijd kunt samenstellen (zie mijn blog: Winter Waldorfsalade). Quorn lijkt op kippenvlees, maar het bestaat uit plantaardige eiwitten. Je vindt het in de diepvriesafdeling van de supermarkt. Het is gezond om een paar dagen per week geen vlees te eten. Door elke dag vlees te eten krijg je vaak meer dierlijke eiwitten binnen dan nodig is en dit kan tot gezondheidsproblemen leiden, zoals overgewicht. Bovendien heeft het eten van minder vlees een positief effect op het milieu en het dierenwelzijn.

Graag wil ik nog een geslaagd Quorn-recept delen. Waar het oorspronkelijk vandaan komt weet ik niet meer. AH misschien?

  • een groot blik perziken op sap
  • 250 gr champignons*
  • 70 gr tomatenpuree*
  • een zakje Quorn-stukjes
  • bulgur of couscous*
  • sperzieboontjes
  • 1 theelepel chilipoeder
  • peper*

De met * aangemerkte ingrediënten zijn bij ons meestal biologisch verkrijgbaar.

Perziken laten uitlekken (vocht opvangen) en in stukjes snijden. Quorn in de magnetron laten ontdooien. Champignons schoonmaken, in plakjes snijden en in een diepe koekenpan / hapjespan bakken. Tomatenpuree en chilipoeder erdoor roeren. Perziksap en Quorn-stukjes toevoegen en op laag vuur 10 minuten afgedekt laten stoven. Intussen de sperzieboontjes beetgaar koken. Bulgur of couscous volgens gebruiksaanwijzing bereiden. Perzikstukjes door het Quorn-mengsel scheppen en pittig op smaak brengen met peper. Bulgur of couscous over borden verdelen. Quornmengsel en sperzieboontjes erbij leggen.

Eet smakelijk!

Meer info: Quorn.

Enda en deilig oppskrift på Quorn

Jeg har skrevet tidligere om hvordan du på en enkel måte kan sette sammen et vegetarisk måltid med Quorn (se på bloggen min: Vinter Waldorfsalat). Quorn ligner på kyllingkjøtt, men det er et vegetarisk protein. Du kan finne det i frysedisken i matbutikker. Det er sunt å ikke spise kjøtt noen dager i uka. Når du spiser kjøtt alle dager, får du i deg mer animalske fetter enn nødvendig, og det kan føre til helseproblemer, som overvekt. Dessuten har et lavere kjøttkonsum en positiv påvirkning på miljøet og dyrevelferd. 

Jeg vil gjerne dele enda en deilig Quorn oppskrift. Jeg husker ikke hvor den kommer fra. Kanskje AH (nederlandsk matbutikk)?

  • en stor hemitikkboks med fersken
  • 250 gr sjampinjonger*
  • 70 gr tomatpuré
  • en pose med Quorn stykker
  • bulgur eller couscous*
  • aspargesbønner
  • en teskje chilipulver
  • pepper*

Ingrediensene merket med * kan vi som oftest få økologisk.

Lekk ut ferskener (oppbevar lake) og skjær dem i stykker. Tinn Quorn stykkene i mikrobølgovnen. Rengjør sjampinjongene, skjær dem i skiver og bak dem i en høy stekepanne eller vid kjele. Rør om med tomatpuré og chilipulver. Tilsett ferskenlake og Quorn stykker, og la det surre på svak varme i ti minutter. Kok aspergebønnene i vann til de er møre. Kok bulguren eller couscousen som anvist på pakningen. Bland ferskenstykkene sammen med Quorn og smak til med pepper. Legg bulguren eller couscousen på tallerkene. Legg til Quorn blanding og aspergebønner.

God appetitt!

Mer informasjon: Quorn.

mandag 11. mars 2013

43ste verjaardag aan het strand met on-Noorse taart

Gisteren ben ik 43 jaar geworden. Dit vierden we met een luie dag thuis en 's middags een uitstapje naar Nevlunghavn aan de kust op ongeveer 1,5 uur rijden van ons huis. Het was een stralende dag met een strak blauwe hemel en veel zon. Desondanks was het ijskoud: 's nachts zijn temperaturen van - 10 graden Celsius of lager nog steeds geen uitzondering. Bovendien staat er aan de kust altijd wat meer wind.

Bij Nevlunghavn hebben we vorig jaar voor het eerst een kajakktocht op (Noorse) zee gemaakt. Vlak bij het strand is een bakkerij-konditorei, waar ik destijds even gebruik maakte van de wc. Blijkbaar maakte het toen zo'n indruk op me, dat ik het altijd onthouden heb, en voor mijn verjaardag leek het me prima geschikt om daar een taartje te eten.

Bij aankomst in Nevlunghavn zijn we eerst naar de zee gaan kijken en daarna hebben we een kort wandelingetje gemaakt door het pittoreske dorpje. Aan het strand lag een dikke plak ijs. Bijzonder om te zien dat ook zout water kan bevriezen. Er vormen zich een soort pannekoeken, die vervolgens aan elkaar vastvriezen tot ijsschotsen.

Net als andere kustplaatsjes aan de zuidkust van Noorwegen, bestaat Nevlunghavn uit wit geschilderde houten huisjes en bochtige straatjes. Veel bewoners hebben hun huizen en tuinen gedecoreerd met scheepsattributen, zoals ankers en boegbeelden. De visafslag en de gjestgiveri (herberg, uitspanning) waren gesloten. In de zomer is het hier veel drukker, maar wij vonden het wel lekker in de stilte. Het is duidelijk dat  Nevlunghavn een kustplaatsje is voor de gegoede klasse: de huizen zagen er stuk voor stuk tip-top uit en door de straten reden dikke mercedessen en grote SUV's. Ook de camping (c.q. caravanpark) zag er zeer verzorgd uit.

Omdat het bijtend koud was, zijn we gauw de bakkerij ingedoken. Daar bleek iedereen te zitten. De zaak zat stampvol. Het is een on-Noorse winkel, want ze zijn het hele jaar door open, ze hebben een goede website, een vlotte en attente bediening en lekkere, originele producten, zoals allerlei soorten brood en gebak. Iedereen die al wat langer op het platteland van Noorwegen woont, weet dat dit geen vanzelfsprekendheden zijn. Omdat het al wat later op de middag was, was de keuze aan taartjes beperkt, maar we waren zeer tevreden met de romige tiramisupunten. Toen we om 15.30 uur de bakkerij verlieten, waren we de laatste gasten.


's Avonds hebben we thuis lekker luxe gekookt: biologische biefstukjes met champignons, patatjes en festblanding (peultjes, erwtjes en brokkoli) en als toetje een schaaltje overheerlijke solbær (zwarte bessen) uit eigen tuin. Het was een fijne verjaardag.

Meer info: Nevlunghavn Bakeri & Conditori

43 Års bursdag på stranden med unorsk kake

I går ble jeg 43 år. Vi feiret dagen med en lat dag hjemme og en liten tur til Nevlungshavn ved kysten, en 1,5 timers kjøretur fra hjemmet vårt. Det var en strålende dag med blå himmel og masse sol. Til tross for det var det iskald: om natten er temperaturer på 10 minusgrader eller enda mindre ikke et unntak. Dessuten blåser det alltid litt ved kysten.

Vi hadde vår første padletur på (norsk) hav ved Nevlunghavn i fjor. I nærheten av stranden finnes et bakeri-konditori hvor jeg gikk på toalettet. Sannsynligvis gjorde bakeriet et stort inntrykk på meg, for jeg har alltid husket det, og nå syntes jeg det var en god idé å spise kaker der.

Ved framkomst på Nevlunghavn så vi først litt på sjøen og deretter gikk vi en liten tur inn i den pittoreske bygda. På stranden lå en tykk isplate. Det er spesielt å se at salt vann kan fryses. Det formes et slags pannekaker, som fryser sammen til isflak.

Slik som andre sør-norske kyststeder består Nevlunghavn av hvitmalte hus og trange, krokete gater. Flere har dekorert husene og hagene sine med skipsgjenstander, som ankere og gallionsfigurer. Fiskeutsalget og gjestgiveriet var stengt. Om sommeren er det travelt med folk her, men vi likte stilheten. Det er tydelig at Nevlunghavn er et kyststed for de velstående: alle hus så veldig godt vedlikehold ut og gjennom gatene kjørte store Mercedeser og SUV-er. Også campingplassen (det vil si: campingvognparken) så bra ut.

Fordi det var bitende kaldt, gikk vi raskt inn i bakeriet. Det viste seg at alle var der. Butikken var stappfull. Det er en unorsk butikk, fordi de er åpent hele året rundt, de har en informativ og oppdatert nettside, de har en rask og oppmerksom betjening, og deilige, originale produkter, som alt salgs brød og mange ulike kaker. Alle som bor på landet i Norge, vet at dette ikke er noe sjølsagt. Fordi det var litt seint på ettermiddagen, var utvalget av kakene begrenset, men vi var veldig fornøyd med tiramisu-kakestykkene. Da vi gikk ut av bakeriet klokka 15.30, var vi de siste gjestene.

På kvelden laget vi luksus mat hjemme: økologisk ytrefilet med sjampignoner, pommes frites og festblandig, og til dessert et skål deilige solbær fra egen hage. Det var en kjempefin bursdag.

Mer informasjon: Nevlunghavn Bakeri & Conditori.

fredag 8. mars 2013

Stoere houthakkersmuts

Doordat ik thuis ben, heb ik veel tijd om te handwerken. Ik heb al twee UFO's (Unfinished Objects) afgemaakt die bijna twee jaar in de kast lagen. Voor Marco heb ik deze week een stoere houthakkersmuts gebreid. Ik had meteen een goed gevoel bij het patroon in Landleven januari / februari 2013. De muts is ontworpen door schapenboerderij The Dutch Cottage. Marco vond de muts ook leuk en hij kon er nog wel een extra gebruiken, dus trok ik de stoute schoenen aan.

Ik breidde de muts zonder problemen op de rondbreinaald. Voor de laatste krappe toeren maakte ik handig gebruik van de Magic loop-methode zodat ik niet hoefde over te schakelen naar losse pennen. Ik gebruikte twee bollen wol (Freestyle van Dale Garn) in gemêleerd antraciet. De muts heb ik korter gemaakt dan het patroon aangeeft, want anders moet de rand meerdere keren omgeslagen worden. Het resultaat mag er zijn en Marco is er mee in zijn nopjes.

Meer info:
* Freestyle - Dale Garn
* Magic loop
* The Dutch Cottage

Tøff tømmerhoggerlue

Fordi jeg er hjemmeværende for tida, har jeg mye tid til håndverk. Jeg har allerede gjort ferdig to UFO-er (Unfinished Objects) som hadde ligget i skapet i nesten to år. Denne uka har jeg strikket ei tøff tømmerhoggerlue til Marco. Jeg hadde med en gang en god følelse da jeg så mønsteret i magasinet Landleven januar / februar 2013. Lua er designet av sauegård The Dutch Cottage. Marco likte mønsteret også og han hadde bruk for ei lue til, så jeg tok mot til meg. 

Jeg strikket lua uten problemer med rundpinner. Til de siste trange omgangene brukte jeg den Magic loop-metoden slik at jeg ikke trengte å bruke flere strikkepinner. Jeg brukte to nøster ull (Freestyle av Dale Garn) i koksgrå. Lua er noe kortere enn mønsteret anviser, ellers må kanten brettes opp flere ganger. Resultatet er greit og Marco er i sitt es.


Mer informasjon:
Freestyle - Dale Garn
Magic loop
The Dutch Cottage