torsdag 6. desember 2012

Food for thought

Ieder huishouden kent ze wel: ongeschreven regels die bepalen wat er wel en niet gegeten wordt. Het woord "regel" klinkt misschien nogal zwaar, maar ieder maakt op zijn manier een selectie uit het aanbod van etenswaren dat te koop wordt aangeboden. Ik heb proberen te omschrijven wat onze regels zijn bij het samenstellen van ons weekmenu en daarmee ons wekelijke boodschappenlijstje. Het zal de volgers van dit blog niet verbazen dat veel van die regels zijn ingegeven door een gezonde en duurzame manier van leven voor zowel mens, dier als milieu. Hier is het lijstje:

  • We kiezen zoveel mogelijk producten van het seizoen. We vinden het onzin om midden in de winter aardbeien te eten. Dat is milieuonvriendelijk, want het kost veel energie om aardbeien op te kweken in verwarmde kassen of om ze te transporten vanuit warme werelddelen. We vinden het heel normaal om bepaalde soorten groenten of fruit slechts een of een paar keer per jaar te eten. We kunnen er dan extra van genieten om juist die groente of dat fruit weer eens te eten.
  • We kiezen zoveel mogelijk voor locaal geproduceert voedsel. Hoe korter de weg die het voedsel moet afleggen van de producent naar de winkel, des te beter het is voor het milieu. Bovendien steunen we hiermee locale boeren en kleine voedselproducenten, die moeilijk tegen grote prijsvechters kunnen opboksen.
  • We gebruiken in beperkte mate vlees. Hiermee voorkomen we dat we teveel eiwitten binnen krijgen. Bovendien is het beter voor het milieu en het dierenwelzijn. Wij eten elke week twee avondmaaltijden met vlees, twee avondmaaltijden met vis en drie vegetarische maaltijden. Dat maakt ook dat we heel gevarieerd eten.
  • Wij kiezen zoveel mogelijk voor biologisch producten. Dat is zowel goed voor ons, de dieren en het milieu. Soms moeten we ervoor uitwijken naar speciale winkels. Dat vergt wat extra inspanningen, maar het kan ook leuk zijn om kennis te maken met andere winkels en producten. De prijs van biologische producten is uiteraard een punt. Het is onze bewuste keuze om biologisch te eten en om daarmee meer geld uit te geven aan etenswaren. We kopen niet alles biologisch: als we het echt te duur vinden, dan kopen we een niet biologische product. Lees ook ons blog: Goedkoop eten - een bewuste keuze.
  • We gebruiken vrijwel geen zout en in beperkte mate suiker. Zout en suiker zijn smaakmakers, maar ze maken de smaakpapillen lui. Hoe meer je gewend bent om zout en / of suiker te gebruiken, des te smakelozer zal alles smaken dat minder zout en / of suiker bevat. Bovendien hebben te veel zout en suiker ongunstige werkingen op het lichaam. Ze kunnen leiden tot hart- en vaatziekten en overgewicht. Reden te meer om matig te zijn met deze stofjes!
  • We laten ons niet verleiden door reclames of producten die in grote hoeveelheden worden aangeboden. We stellen zelf ons weekmenu op en op basis daarvan maken we een boodschappenlijstje met de producten die we nodig hebben. Biologische producten zijn vrijwel nooit in de aanbieding, dus het heeft voor ons geen zin om alle supermarkten af te lopen voor kortingen. Doordat we ons niet laten verleiden door reclames, zitten we later niet met allerlei producten die we toch niet kunnen gebruiken.
  • We maken ons eten zoveel mogelijk zelf klaar. Op die manier voorkomen we dat er allerlei toevoegingen in ons eten zitten, bijvoorbeeld kleur- en smaakstoffen en stoffen die het eten langer houdbaar maken. Sommige producten kopen we wel kant-en-klaar, zoals sambal en pesto. Het zou ons teveel tijd kosten om die zelf te maken. Ook is het vaak duurder om het zelf te maken, omdat we deze producten maar in kleine hoeveelheden gebruiken. In de winkel kijken we altijd of er e-stoffen in producten zitten, en we kiezen de producten met de minste e-stoffen. 
  • We proberen zo efficiënt mogelijk in te kopen om restjes te voorkomen. Eten weggooien is zonde van het geld en voor het milieu. Restjes gaan in de vriezer. Een keer in de week of twee weken zijn er genoeg restjes voor een avondmaaltijd. Het is leuk om een keuze te maken uit verschillende soorten restjes: een kopje vissoep, een beetje pompoenschotel, een restje nasi, enzovoorts.
  • We proberen gevarieerd te eten en ons te houden aan de Schijf van Vijf. Het is niet gezond om een eenzijdig voedingspatroon te hebben. We variëren met vis, vlees en vegetarische maaltijden. Daarnaast variëren we met pasta, rijst, graansoorten en aardappels. Elke dag eten we een andere groente. Een keer per week staat er een maaltijdsoep op tafel. In de zomer eten we veel maaltijdsalades.
  • We eten zoveel mogelijk volkoren producten, dus volkoren rijst, pasta, graansoorten en brood. Volkoren producten hebben een goede invloed op onze darmwerking. Bovendien hebben ze een lekkere bite en geven ze een goede maagvulling.
  • We proberen minstens een keer per week peulvruchten te eten. Peulvruchten zijn lekker en gezond. Het zijn goede vleesvervangers en de teelt van peulvruchten heeft een lage milieubelasting. Het samenstellen van maaltijden met peulvruchten kost ons minder moeite dan gedacht en maakt dat we nog gevarieerder eten. Voorbeelden zijn erwtensoep, chili con carne en linzensoep.
  • We drinken thuis alleen koffie, thee, melk en af en toe zelfgeperste fruitsapjes. Alleen als we van tevoren weten dat we bezoek krijgen, kopen we wel eens kant-en-klare vruchtensappen of frisdranken. Daarmee besparen we een hoop geld en voorkomen we dat we onnodige suikers binnenkrijgen. We zijn matig met alcohol.
  • We gebruiken zoveel mogelijk onverzadigd vet, zoals zonnebloemolie en olijfolie. Frituren doen we maar een keer per jaar: dan bakken we oliebollen en appelbeignets in een pan met hete zonnebloemolie.
Met ons consumentengedrag kunnen we invloed uitoefenen op wat er in de winkels te koop wordt aangeboden. Indien we bepaalde producten niet kopen, zal de winkel het niet langer inkopen en wordt de producent gedwongen om andere producten te maken. Het loont de moeite om mee te doen aan onderzoeken en om de winkel te vragen om bepaalde producten in het assortiment aan te bieden. Winkels willen graag weten wat consumenten willen en vinden. Hoe meer bewuste consumenten hun mening laten weten, des te beter. Verrassend genoeg behoren wij daarom nu tot de 50 beste klanten van de supermarkt Meny Herkules in Skien, ondanks dat wij maar een tweepersoons huishouden hebben. Het leverde een mooi en duurzaam kerstcadeautje op in de vorm van een kwaliteits keukenmes. 

Het is een leuke oefening om eens bij jezelf na te gaan waardoor jij je laat sturen in je aankoopgedrag. Het kan je wellicht bewuster maken van je gedrag en inzicht geven in wie je bent en wat jij belangrijk vindt. Misschien komt het overeen met wat je dacht van jezelf, maar misschien is het op bepaalde punten confronterend en levert het stof op tot nadenken en eventueel zelfs een bijstelling van je eetgewoonten. Veel plezier!

Het Voedingscentrum heeft een site met eerlijke en duidelijke informatie over eten. Zie: Voedingscentrum. Een Noorse equivalent heb ik nog niet kunnen vinden.

1 kommentar:

  1. Well said. I think we have a similar philosophy. We haven't got as far as a structured shopping list as the Rema is only a 10 min walk away. Nice to see such a structured and well thought out list.

    SvarSlett