lørdag 24. september 2011

Lang weekend Oslo

Vorig weekend hebben we een lang weekend Oslo gedaan, samen met Anny en Henny (de zus van Anny c.q. de tante van Marco). Zij vlogen op vrijdag vanaf Amsterdam naar Gardemoen en gingen verder met de trein naar Oslo centrum. Marco en ik kwamen vanuit Ulefoss met de auto. We hadden de vrijdag vrijgepakt om overdag te kunnen winkelen in Oslo centrum.

Rond een uur of vijf pikten we Anny en Henny op van het station. Na het eten in het hotel maakten we een mooie avondwandeling naar het Operagebouw. Dit gebouw is een fantastisch architectonisch hoogstandje, van zowel een afstand als dichtbij is het een lust voor het oog en het is een plezier om er op (!) te wandelen of te zitten. Er zijn dan ook altijd mensen te zien bij het operagebouw, of er voorstellingen zijn of niet.


De volgende dag zou het volgens de weersvoorspellingen droog blijven, en daarom besloten we een uitgebreide stadswandeling te maken en om daarbij allerlei bezienswaardigheden aan te doen. Het werd inderdaad een stralende dag met veel blauwe lucht en zonneschijn. We begonnen onze route bij de Domkerk, aan het begin van de Karl Johan Gata. Deze kerk heeft prachtige plafondschilderingen die allerlei verhalen uit de Bijbel uitbeelden. Voor de slachtoffers van Utøya was een altaar ingericht met herinneringen en persoonlijke boodschappen, zeer indrukwekkend.

We vervolgenden onze tocht over de Karl Johan. Het was redelijk vroeg en er waren gelukkig nog niet al te veel mensen op straat. Achtereenvolgens passeerden we Stortinget (de parlementsgebouwen), het Nationale theater en de universiteitsgebouwen. Er was een boekenfestival en vele uitgevers en boekverkopers hadden op straat stands ingericht. Vervolgens liepen we de heuvel op naar het koninklijk paleis. Daar aangekomen besloten we om naar het Vigelandspark te lopen, dwars door de wijk Frogner, een wijk die gekenmerkt wordt door imposante historische gebouwen en luxe stadsvilla's. Halverwege kwamen we langs een antiek en curiosamarkt, waar we naar hartelust rondgesnuffeld hebben. Inmiddels was het rond het middaguur toen we bij het Vigelandspark aankwamen en hebben we eerst een broodje gegeten voordat we het park ingingen.


Het Vigelandspark vind ik de mooiste plek op aarde door mensenhanden gemaakt. In het park staan meer dan 200 bronzen en granieten beelden die allen door de Noorse kunstenaar Gustav Vigeland zijn ontworpen. Veel beelden symboliseren de kringloop van het menselijk leven. De beelden aan weerszijden van de brug beelden allerlei menselijke emoties uit. Rondom de monoliet zijn alle levensstadia van de mens te zien.


Na het park uitgebreid bekeken te hebben zijn we teruggelopen naar het centrum, naar Aker brygge, een voormalig havengebied. Nu is het een modern winkel-, woon-, en uitgaanscentrum. De havenpakhuizen zijn verbouwd tot luxe winkelcentra, restaurants en kantoorgebouwen en aan het water zijn exclusieve appartementen verrezen. Ik herinnerde me hoe het er ruim 10 jaar geleden uitzag. Toen waren er slechts een paar restaurants, maar nu is er een lange aaneengesloten keten van eet- en drinkgelegenheden. Bij een restaurant stonden mensen in een rij voor de ingang te wachten: het bleek te gaan om een restaurant waar je onbeperkt spareribs kunt eten! Dat soort tafrelen zijn Marco en ik toch echt niet meer gewend. Aan de haven konden we lekker op een bankje in de zon een ijsje eten.
We vervolgden onze tocht over het Raadhuisplein. Hier was het festival Matstreif in volle gang. Er stonden tientallen kramen met allerlei soorten eetwaren en het was er bijzonder druk. We begonnen moe te worden na zolang door de stad te hebben gewandeld, dus we hebben niet veel moeite gedaan om iets mee te krijgen van het festival. Bij Akershus vesting aangekomen, hebben we nog heel even overwogen om het kasteel te bezichtigen, maar we waren allen te moe en vol van alle indrukken. Bij het hotel konden we lekker bijkomen in de lobby met kopjes thee en zelfgebakken pannekoekjes. s'Avonds ging iedereen bijtijds naar bed.

Op zondag was het minder fraai weer. Het was miezerig en er stond een frisse bries. We besloten deze dag een aantal musea te bezoeken, dan hoefden we niet al te veel buiten te lopen. We liepen van het hotel naar de oude haven om vandaar de veerboot te nemen naar het museumeiland Bygdøy. Eerst brachten we een bezoek aan het Vikingschipmuseum. Dit is een prachtig museum: het gebouw is speciaal ontworpen om de overblijfselen van een aantal vikingschepen te tonen. Ik was erg onder de indruk van de vormentaal van de Vikingen met de Keltisch aandoende decoraties met knopen, vlechtwerk en spiralen.

Na Vikingschipmuseum zijn we naar het Norsk Folkemuseum gelopen. Daar hebben we in het restaurant gelunched en vervolgens zijn we het openluchtgedeelte gaan bekijken. Dit bestaat uit een verzameling van oude woonhuizen, winkels en boederijen uit verschillende Noorse landsstreken. Het werd jammergenoeg steeds natter en kouder. Nadat we een uitgebreide ronde hadden gemaakt, zijn we bij het tentoonstellingsgebouw naar binnen gegaan. Hier zijn allerlei tentoonstellingen over o.a. de Samen en Noorse klederdrachten. Na verloop van tijd ging de vermoeidheid parten spelen en raakten we vol van indrukken. We besloten een kopje thee te drinken in het restaurant en vervolgens de veerboot van 15.00 uur te nemen naar het centrum.

Bij het hotel was het tijd om afscheid te nemen. Marco en ik pakten onze tassen en liepen naar de auto om terug naar Ulefoss te rijden. We waren om 19.00 uur thuis. Anny en Henny bleven nog een nacht in het hotel en zijn maandag naar Nederland gevlogen. Het was een bijzonder ontspannend, gezellig en boeiend weekend. Het was heel fijn om Anny en Henny weer te zien. De constructie om vanuit verschillende richtingen aan te reizen werkt goed en is voor herhaling vatbaar.


Een aantal tips. Ik had van tevoren op internet informatie opgezocht van de bezienswaardigheden die we wilden bekijken. Zo wisten we precies waar we moesten zijn, wat de openingstijden waren, hoe we er moesten komen en wat het zou kosten. Dat bespaarde veel tijd tijdens het weekend en het behoedde ons voor teleurstellingen. Zo bleek dat het bezoekersseizoen van het konkinklijk paleis al voorbij was, dat het raadhuis juist dit weekend dicht was vanwege de gemeenteraadsverkiezingen en dat de opera alleen rondleidingen heeft in het Noors.

Hoewel het geen opzet was om er een low budget weekend van te maken, zijn we verrassend voordelig uit geweest. Het hotel had als aardige bijkomstigheid dat er de gehele dag koffie en thee te gebruiken was in de lobby, evenals fruit. Om 15.00 uur s'middags konden pannekoekjes gebakken worden. Vanaf 18.00 uur was er een buffet, dat in de omschrijving op internet werd aangeduid als "light evening buffet", maar dat in de praktijk een volwaardige avondmaaltijd was. Hierdoor hoefden we niet te zoeken naar geschikte restaurants en geld uit te geven voor het diner. Toegegeven, er was geen kaart om uit te kiezen en de gerechten hadden geen bijzondere smaak, maar het was prima voedsel. Ook over het uitgebreide ontbijtbuffet viel niets te klagen. Er waren zelfs veel biologische producten! Het hotel zelf was wat ouder, maar degelijk gerenoveerd en sfeervol gedecoreerd. De beveiliging was prima geregeld.

Doordat we veel hebben gelopen, hebben we veel bespaard op transportkosten. Met een strippenkaart konden we precies met zijn vieren met de veerboot heen en weer naar Bygdøy. Op de entreegelden bij de musea konden Anny en Henny korting kregen als honnør / pensjonist. Hierdoor waren we veel goedkoper uit dan als we ieder voor zich de allom aangeprezen Oslo pass hadden aangeschaft.


Meer informatie: Visit Oslo en Clarion Collection Hotel Bastion.

Zie ook mijn weblog Oslotur.

Zonsopgang

Gisterenochtend hadden we een prachtige zonsopgang die de hele hemel in vuur en vlam zette. Het is herfst. De temperaturen dalen en de zon komt steeds later op en gaat vroeger onder. Het zal niet lang meer duren voor de eerste nachtvorst komt.

De oogst van deze week

Op vrijdagmiddag, na ons werk, stappen we in de auto richting Skien om boodschappen te halen voor het weekend en de volgende werkweek. We stoppen eerst bij de biologische boer en tuinder Arne Klovholt, in het gelijknamige buurtschap Klovholt. Arne heeft van 16.00 tot 18.00 uur een gårdssalg op vrijdag, dus dat past precies in ons winkelplan. Bij Arne kopen we een flinke tas vol met biologische groenten die vaak vers geoogst van het land / de kas komen. De oogst van deze week is:
  • pompoen
  • suikermaïs
  • courgettes
  • sperziebonen
  • prei
  • selderij
  • boerenkool
  • gele uien
  • rode uien
De tomaten, aubergines en groene paprika's hebben we deze week laten liggen. Die slaan we misschien de volgende keer in als ze dan nog voorradig zijn. Bij het zien van verse selderijknollen kreeg ik even het idee om erwtensoep te maken, maar daar vond Marco het toch nog echt iets te vroeg voor. We zijn inmiddels wel boerenkool gaan eten. De groenten krijgen we mee in een bruine papieren tas, wat me het vertrouwde gevoel geeft van de Odin-tassen waar ik in Nederland een abonnement op had. Na de groenteninkoop bij Arne rijden we door naar de Meny in het winkelcentrum Herkules aan de rand van de stad Skien. Daar doen we de overige inkopen. Bij de groentenafdeling liggen ook groenten van Arne, maar bij Arne zelf hebben we een groter aanbod en het is voordeliger dan in de supermarkt.

torsdag 8. september 2011

Voedzame witte bonenschotel


Na een dag buiten zijn, hebben wel trek in een stevige en voedzame maaltijd. Een recept in de Allerhande van vorige maand inspireerde me tot het maken van een witte bonenschotel. Ik was al langer op zoek naar een smakelijk gerecht om witte bonen in te verwerken. Witte bonen behoren tot de peulvruchten en staan bij de meeste huishoudens niet regelmatig op tafel. Dat is jammer, want peulvruchten zijn zo gezond: ze zijn rijk aan voedingsstoffen zoals koolhydraten, eiwit, B-vitamines en ijzer, en verder bevatten ze veel voedingsvezel. Peulvruchten zijn uitstekende vleesvervangers.

Peulvruchten zijn bovendien makkelijk te bereiden. Ze lenen zich niet zo voor haute cuisine liflafjes, maar des te meer voor stevige maaltijden waar het uiterlijk er minder toe doet, zoals chili con carne en erwtensoep. Het worden dan ook meestal eenpansgerechten als er peulvruchten op ons menu staan. Ik ben dol op eenpansgerechten. Dat is niet omdat ik niet van afwassen zou houden. Alle voedingssappen blijven in de pan en kunnen optimaal op elkaar inwerken. Bovendien geeft het mij altijd een oergevoel: roeren in zo'n grote pan met voedsel.
  • 2 blikjes witte bonen in tomatensaus
  • 2 uien, gesnipperd
  • 5 tenen knoflook
  • 1 kleine struik bleekselderij, in boogjes
  • 500 gr wortels, gehalveerd en in dunne plakjes
  • 100 gr gort, vlugkokend
  • rozemarijn
  • peper
  • olijfolie
Verhit de olijfolie in een pan. Fruit hierin de ui en pers de knoflook er boven uit. Voeg de bleekselderij en wortel toe en bak 4 minuten mee. Voeg de witte bonen in tomatensaus toe en circa 750 ml water. Breng langzaam aan de kook. Voeg de rozemarijn en de gort toe, en laat zachtjes koken tot de gort gaar is. Breng op smaak met peper. Eet smakelijk!

NB. Alle (of althans de meeste) ingrediënten zijn biologisch uiteraard. In Noorse supermarkten zijn sommige verpakkingen met biologische peulvruchten zelfs goedkoper dan de niet-biologische! Vlugkokende gort is verkrijgbaar als byggris (letterlijk vertaald: gortrijst) van het merk Møllerens. Jammergenoeg is die niet biologisch en milieuonvriendelijk verpakt in "handige" eenpersoonsporties.

lørdag 3. september 2011

Dugnad

In het humoristische TV-programma Typisk norsk van een paar jaar geleden werd "dugnad" gekozen tot meest Noorse woord. Het woord kwam op de eerste plaats, omdat het zo goed uitdrukking geeft van de Noorse cultuur. Dugnad betekent vrijwilligerswerk.

Het is onvoorstelbaar wat er met dugnad in Noorwegen voor elkaar wordt gebokst. Sportwedstrijden, culturele festivals, de bouw van hele clubgebouwen, de aanleg van wandelroutes, enz. Dugnad gebeurt vooral gezamenlijk: het is een sociale aangelegenheid om samen, met gezamenlijke kracht en in overleg met elkaar, iets voor elkaar te krijgen. Ook wij doen regelmatig mee aan dugnad. We vinden het leuk om ons in te zetten voor de lokale samenleving, het is een goede manier om in contact te komen en te blijven met mensen en we merken dat de Noren onze inzet heel erg op prijs stellen. We hebben al van alles gedaan: kaartjes verkopen bij een rockfestival, tijd opnemen bij een skiwedstrijd, het aanleggen van wandelpaden, het in elkaar schroeven van meubilair voor een school, enz.

Vooral voor Helgen Idrettslag, de sportvereniging in ons buurtschap, doen we veel dugnad. Deze sportvereniging is actief op het gebied van voetbal, paintball, skieën en sportieve activiteiten voor kinderen, maar organiseert daarnaast ook andere activiteiten, zoals de 17e mei viering, de St. Hansviering (midzomer), autopuzzelrit, kerstmarkt, enz. Als lid van het bestuur ben ik sowieso vaak in de weer voor de club, onder andere voor het verenigingsblad. Ook Midt-Telemark Padleklubb zal een belangrijke bron voor dugnad worden. Onze hulp staat al ingepland voor de kanowedstrijd Telemarkspadler'n. Als we willen zouden we elke week bezig kunnen zijn met dugnad, dus we moeten duidelijk onze grenzen stellen.

Gisteren hebben we met Helgen idrettslag in het bos gewerkt om de skiloypes te onderhouden: bomen omzagen die te dicht bij de loype staan, opgeschoten twijgen op de loypes verwijderen, en alle takken en boomstammen aan de kant leggen of gebruiken ter opvulling van drassige stukken. We waren met twaalf stuks, zoals altijd weer dezelfde die-hards, allemaal gezellige en heel open mensen. Om 10.00 uur verzamelden we bij Helgen kirke en reden vervolgens via de rv 36 naar het loypetraject wat we die dag onder handen zouden nemen. De idrettslag bezit allerlei materialen voor het onderhoud van de loypes, zoals benzinemaaiers en stevige werkhandschoenen. Verder zijn er altijd wel mensen die hun traktor en motorzaag ter beschikking stellen.

Zoals gewoonlijk duurde het even voordat het werk op gang kwam. Ook dat is typisch Noors en nog steeds wennen voor Nederlanders die gewend zijn om de zaken zo gestructureerd en zo efficiënt mogelijk aan te pakken. Maar zo gauw iedereen het erover eens is wat er precies moet gebeuren, hoe het moet gebeuren en wie wat gaat doen, gaat iedereen er ook tegenaan. In de loop van de dag hadden we een aantal gezellige pauzes, waarbij een kampvuur werd gemaakt en worstjes werden gegrilld. Jammergenoeg zat het weer niet mee, het heeft vrijwel de hele dag geregend. Maar als je eenmaal aan het werk bent en de juiste kleding aan hebt (een regenpak en kaplaarzen) dan deert dat niet. Om 15.45 uur zaten we in de auto naar huis, op slechts een paar minuten rijden van de dugnadsplek.

Thuis konden we de natte en vuile werkkleren uittrekken en een warme douche nemen. Een stevige maaltijd smaakt dan extra goed. Maar het grootste voordeel was dat we in elk geval de deur uit zijn gegaan. Als er geen dugnad was geweest, dan waren we op deze regenachtige dag zeker thuis gebleven. In plaats daarvan zijn we lekker sportief bezig geweest, heerlijk in de frisse buitenlucht, genietend van het bos met zijn geuren en vele paddestoelen, en ons verheugend op het komende skiseizoen.

Kanotocht op de Nisser

Afgelopen weekend is een grote wens van ons in vervulling gegaan. We hadden er al weken naar uitgekeken: onze eerste meerdaagse kanotocht. Het werd de perfecte beginnerstocht: een tweedaagse tocht over de Nisser met Midt-Telemark Padleklubb. Jostein had de tocht georganiseerd en uiteindelijk waren we met zijn vijven, precies een mooi groepje. Met deze tocht hebben we veel ervaring op kunnen doen met het pakken van uitrusting in onze kano's.

Een belangrijke afweging bij de aankoop van onze kano's was de capaciteit van de laadruimte. Onze grote droom was immers het maken van meerdaagse kanotochten. Toch hebben we voor kano's gekozen die technisch meer uitdagend zijn en dat is ten koste gegaan van de laadruimte... dachten we. Maar het blijkt dat we alsnog voldoende ruimte hebben voor meerdaagse tochten. We hadden bij deze tocht allebei veel bergruimte over, zodat we voor langere tochten, waarbij er meer kleding en meer voedsel mee moet, zeker nog plek hebben. De kano's liggen door de bepakking dieper in het water, hetgeen ze iets stabieler maakt.

Naast de bepakking, hadden we nog een primeur: voor de eerste keer varen met onze Groenlandse peddels. Dit peddeltype wordt al duizenden jaren gebruikt voor het kanoën op groot water. Voordeel is het smalle blad waardoor de weerstand in het water laag is en je vaker slagen kan maken. Bovendien vangen de smalle bladen weinig wind. Dit alles maakt dat de peddels een minder grote belasting zijn voor het lichaam, waardoor je minder gauw moe wordt, vooral bij het maken van langere tochten. We hebben peddels gekocht van onbehandeld hout. Een paar weken voor de tocht hebben we ze in de lijnolie gezet en de toppen met epoxy afgewerkt. Onze peddels bevielen goed. Bij de eerste peddelslagen bleef er een lijnolieachtig laagje op het wateroppervlak achter.

In totaal hebben we 22,5 kilometer gepeddeld in twee dagen. Zaterdag startten we onze tocht aan het eind van de ochtend bij de camping in Vrådal. Deze camping ligt direct aan de Nisser, een zeer groot meer. Eerst voeren we over spiegelglad water tussen een aantal eilandjes door. Later kwamen we op het grote water uit en toen voelden we aan de golfslag duidelijk dat het waaide. Zo nu en dan kregen we een regenbui over ons heen, maar dat deerde niet, het was niet koud. Er was "kraftig regn" (zware regenbuien) voorspeld, en iedereen had zich op het ergste voorbereid en dus viel het allemaal wel mee. Halverwege legden we aan bij een eilandje en namen we een uitgebreide pauze.

Vervolgens legden we een spannend stuk af op het punt waar het meer op zijn breedst is. Dat voelden we duidelijk aan de hoge golven van opzij. Het was een spannend stukje met aan de ene kant de grote watervlakte en aan de andere kant een massieve rotswand die vrijwel loodrecht uit het water oprees. Gelukkig hadden we de maandag ervoor bij de training ook een stuk afgelegd met golven van opzij, dus het was goed te doen voor ons.

Vervolgens kwamen we in rustiger vaarwater terecht, een brede inham, waarbij we langs de kant voeren om een goede overnachtingsplek te vinden. Dat was niet makkelijk omdat de kanten vrij hoog waren en de meeste landplekken kaal en stenig waren. Als er een schaars plekje groen was, dan stond het vol met bomen en was er geen plek voor vier tentjes. Uiteindelijk vonden we een oude "seter" (zomerboerderij) op een groen en idyllisch plekje langs de waterkant.  Hier waren de waterkanten niet zo hoog en stenig, op sommige plekken waren er zelfs mini zandstrandjes, waardoor we de kano's makkelijk aan land konden leggen, uit konden stappen en de kano's omhoog konden trekken.

De seter bestond uit een aantal hutten met een vlak stuk grasveld, ruim genoeg om ons kamp op te slaan. We konden droge kleding aantrekken en de tenten opzetten. Net toen iedereen eten wilde koken begon het weer te regenen. Gelukkig had Jostein een groot zeil en een stuk touw meegenomen. Door het zeil aan de lange kant aan een van de hutten te hangen, hadden we een mooie overkapping waaronder we konden koken, eten en gezellig samen konden zijn met een glaasje wijn of een blikje bier. Later op de avond hebben we aan het water een vuur gestookt. Iedereen had wat houtblokken meegenomen in zijn kano. Het was lekker om ons aan het vuur te warmen. Een houtvuur is altijd gezellig en geeft een goede stemming. Er werd koffie en thee gezet en met een zakmes werden takjes gespiest om marshmellows te grillen.

Om 22.00 uur wilde iedereen naar bed. De gezonde buitenlucht zal er mede debet aan geweest zijn. We hebben heerlijk geslapen. Zondag stonden we pas om 08.00 uur op. Bij het ontbijt konden we het zeil weghalen, want er was af en toe blauwe lucht en zelfs een glimpje zon. Vervolgens stapten we weer in de kano's. Aanvankelijk leek er niet zoveel aan de hand te zijn, want  er was weinig golfslag in de baai. Maar we moesten weer via hetzelfde spannende stuk langs de loodrechte rotswand terug en hier zag het er heel anders uit dan gisteren. Er waren zeer hoge zijgolven. De kano's werden behoorlijk heen en weer geslingerd. Lippen stijf op elkaar en peddelen maar. Er zo snel mogelijk doorheen komen is dan het devies.

Maar de golven werden steeds woester en gingen zelfs rollen. Toen vond ik het eng worden. Ik heb de tochtgenoten die het dichtst bij mij waren ingeseind dat ik het moeilijk had. Ze kalmeerden me en zorgden dat ze dicht bij mij bleven. Maar iets anders konden ze ook niet voor me doen, dat wist ik. Doorpeddelen maar en kleine slagen maken, zodat een van de peddels zoveel mogelijk in het water blijft en daardoor een extra "steunpunt" geeft. Gelukkig kwamen we er doorheen zonder om te slaan. Naarmate we dichter bij de eilanden kwamen, werden de golven minder en aan de leizijde was het water helemaal kalm en glad. We vormden met zijn allen een vloot door naast elkaar te gaan liggen en elkaars kano's vast te houden. We moesten allemaal even uitpuffen en de spanning eruit laten. Gelukkig konden we er goed over praten.

De rest van de tocht was een "kosetur", zonder veel moeite gezellig peddelen. We zijn een beetje tussen eilandjes doorgevaren en hebben even bij een sluis overwogen om de kano's naar de andere kant over te dragen. Maar we hadden geen zin om helemaal in en uit de kano's te gaan en met de zware, bepakte kano's te sjouwen. We zijn toen nog meer tussen eilandjes gaan varen en hebben een lekker plekje uitgezocht om te lunchen. Vervolgens zijn we in rustig tempo naar de camping in Vrådal teruggevaren. Daar was het spullen uitpakken en de auto inladen, kano's op het dak tillen en afscheid nemen van de tochtgenoten. Om 15.00 uur zaten we in de auto en om 17.00 uur waren we weer thuis aan. Moe maar voldaan, en heel veel ervaringen rijker. De tocht was in meerdere opzichten grensverleggend, maar smaakt zeker naar meer.